WORTAL             INFORMACYJNO             EDUKACYJNY               MŁODYCH
  STRONA SZKOLNA      BEZPIECZNA SZKOŁA    SZKOŁA Z KLASĄ      O STRONIE       KSIĘGA GOŚCI      LINKI







































web stats stat24


Odpowiedzialność prawna nieletnich.

Odpowiedzialność nieletnich w szkole.




   OPIS SYTUACJI


  • Dwunastoletniemu Jankowi Kwiatkowskiemu – uczniowi szóstej klasy szkoły podstawowej –udowodniono umyślne zniszczenie pomocy dydaktycznych i wyposażenia szkoły.


  • Kto w tym wypadku ponosi odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez Janka w mieniu szkoły?


  • Jaka jest relacja między wiekiem ucznia a zakresem jego odpowiedzialności?


  • Kto ponosi odpowiedzialność za szkody w mieniu szkoły wyrządzone przez uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych?


  • ODPOWIEDŹ

  • Relacja między wiekiem dziecka a zakresem odpowiedzialności kształtuje się różnie w zależności od tego, czy chodzi o odpowiedzialność ucznia na gruncie prawa cywilnego czy też o jego odpowiedzialność karną.


  • Na gruncie prawa cywilnego operuje się pojęciem małoletniego –osoby, która nie ukończyła 18 lat. Przy czym inaczej kształtuje się odpowiedzialność ucznia, który nie ukończył 13 lat, a inaczej ucznia w wieku od lat 13 do ukończenia 18.




  • Na gruncie prawa karnego granicą wieku, od której uczeń ponosi odpowiedzialność karną, jest według kodeksu karnego ukończenie 17 lat. Przed ukończeniem lat 17, osoby – uczniowie nieletni odpowiadają na zasadach określonych w ustawie o postępowaniu w sprawach nieletnich (Dz. U. z 2002 r. Nr 11, poz. 109).


  • Należy pamiętać, że w kwestii naprawienia szkody będzie miało zastosowanie prawo cywilne. Celem prawa karnego jest „ukaranie sprawcy”, a naprawienie szkody ma jedynie charakter poboczny.


  • 1. Odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez dzieci, które nie ukończyły 13. roku życia


  • Małoletni, którzy nie ukończyli 13 lat, nie ponoszą odpowiedzialności prawnej za wyrządzoną szkodę. Znajdują tu zastosowanie przepisy art. 426 kodeksu cywilnego, z którego wynika, że uczeń, który nie ukończył 13 lat, nie ponosi odpowiedzialności za wyrządzoną przez siebie szkodę.


  • Jednocześnie, zgodnie z art. 427 k.c., za szkody wyrządzone przez małoletniego nie ponoszącego odpowiedzialności odpowiadają osoby, które z mocy ustawy lub umowy są zobowiązane do nadzoru nad nimi.


  • Z mocy ustawy zobowiązani nad małoletnimi są przede wszystkim ich rodzice (lub inni opiekunowie). Jednak należy pamiętać, że w czasie pobytu w szkole dziecko pozostaje pod nadzorem szkoły. Roszczenia w stosunku do rodziców dziecka nie mają podstawy prawnej, ponieważ dziecko w tym czasie przebywało poza ich nadzorem. Tak więc za dopuszczenie do zniszczenia pomocy dydaktycznych i wyposażenia szkoły przez Janka Kowalskiego powinien odpowiadać przede wszystkim personel szkoły. Jeżeli jednak rodzice z własnej nieprzymuszonej woli poczuwają się do odpowiedzialności i chcą naprawić szkodę, to nie ma do tego przeszkód.


  • Odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez małoletnich (13–18 lat)


  • W wieku 13–18 lat dziecko ma tzw. ograniczoną zdolność do czynności prawnych. Ponosi w związku z tym ograniczoną odpowiedzialność prawną za wyrządzone szkody. Oznacza to, że taki małoletni może ponosić odpowiedzialność, ale bardzo istotny jest tu poziom jego rozwoju psychofizycznego. Oznacza to, że aby uczeń w tym wieku ponosił odpowiedzialność, musi być osobą na tyle dojrzałą, żeby móc mu przypisać winę – musi on sobie zdawać sprawę z niewłaściwości swego zachowania i jego konsekwencji. Musi mieć rozeznanie własnego działania i jego ewentualnych skutków.


  • Tak więc po ukończeniu 13. roku życia za wyrządzone szkody w mieniu szkoły będzie odpowiadać sam uczeń. Jednak zważywszy na to, że dzieci w większości nie mają majątku, to cały ciężar naprawienia szkody poniosą rodzice.


  • Natomiast uczniowie, którzy ukończyli lat 17, będą także odpowiadać za zniszczenie mienia na mocy kodeksu karnego. Do ukończenia 17 lat odpowiedzialność karna uczniów jest regulowana w ustawie o postępowaniu w sprawach nieletnich. Jedynie w skrajnych przypadkach popełnienia ciężkich przestępstw, takich jak rozbój, odpowiedzialność karną na podstawie kodeksu karnego mogą ponieść osoby, które ukończyły 15 lat. Nie dotyczy to jednak zniszczenia mienia


  • Uwaga!

    Uczniowie są odpowiedzialni tylko za celowe i świadome niszczenie i dewastację mienia szkolnego.

    Odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez ucznia pełnoletniego


  • Po ukończeniu 18 lat młody człowiek sam ponosi całą odpowiedzialność za szkody wyrządzone w mieniu szkoły.


  • Często jednak ze względu na sytuację finansową ucznia pełnoletniego (brak majątku) rodzice ponoszą koszty związane z naprawą i usunięciem szkód.


  • Na gruncie prawa karnego – jak to zostało wspomniane wyżej – odpowiada za popełnione przestępstwa już od ukończenia 17 lat.


  • Uwaga!

  • Należy jednak dodać, że odpowiedzialność ucznia nie wyklucza odpowiedzialności innych osób. Zarówno uczniowie nieletni (13–17 lat), jak i pełnoletni również pozostają pod nadzorem szkoły. Do obowiązków nauczycieli należy udostępnianie uczniom sal lekcyjnych i innego mienia szkoły pod swoim nadzorem, opieka oraz dbanie o mienie szkoły, za które ponoszą odpowiedzialność. Obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa dotyczy więc wszystkich uczniów (niezależnie od wieku).



  • Żródło: http://www.oswiataiprawo.pl/














          © 2005  Szkoła Podstawowa nr 4 im. Mikołaja Kopernika
    ul. Włókniarzy 10A
    34 - 120  Andrychów
    tel./fax (033) 875 - 20 - 82,
    kontakt e-mail: sp4an@interia.pl      
    Webmaster kontakt e-mail: ew70@poczta.onet.pl
    Wszystkie prawa zastrzeżone