Uwaga ABSOLWENCI !!! film DVD "HISTORIA CZWÓRKI część.I i II"(1970-1976)i (1979 - 1991) - bliższe informacje w sekretariacie
      STRONA GŁÓWNA      SZKOŁA Z KLASĄ      O STRONIE      KSIĘGA GOŚCI      LINKI


















Z życia Szkoły

"ŚCIEŻKAMI PAŃSKIEJ GÓRY"

    Pańska Góra, kiedyś zwana także Lanckoroną, ma 428 m. wysokości nad poziomem morza (wys. bezwzględna). Wznosi się nad centrum Andrychowa ponad 100 m. (wys. względna). Stok wschodni zajmują ogródki działkowe, północny: łąki i las, zachodni stary sad, a południowy w całości pokryty jest lasem. U stóp "Pańskiej Góry" od strony południowej płynie ciek wodny "Młynówka", znajdują się tam także podmokłe łąki i zarastający Staw Anteckiego. Pańska Góra jest najbardziej na północ wysuniętym, zalesionym wzniesieniem w obrębie andrychowskiej części Beskidu Małego. Wchodzi w skład tzw. Skałek Andrychowskich, zbudowanych w większości ze skał wapiennych z ery mezozoicznej, z okresu dolnej jury i kredy i znacznie starszych prekambryjskich granitognejsów, skał metamorficznych.

Na czym polegały przeprowadzone działania?
       Działania ekologiczne polegały na aktywnym uczestniczeniu uczniów wraz z wychowawcami w wycieczkach połączonych ze "Sprzątaniem Świata" oraz z "Dniem Ziemi", które to odbywały się jesienią i wiosną, a także na indywidualnych wycieczkach turystyczno - krajoznawczych, na których również uczniowie mogli poszerzyć swoją wiedzę z zakresu ochrony środowiska i pogłębić swoją wiedzę przyrodniczą. Każda klasa miała przydzieloną jedną z sześciu "ścieżek edukacyjnych".  Na każdą z takich "wyjść" zabierała ze sobą publikację "Ścieżkami Pańskiej Góry" oraz narzędzia i przybory potrzebne do odpowiedzi na pytania z danej "ścieżki", a także do wykonania sprawozdania i zielnika z wycieczki, które to przedkładała nauczycielowi przyrody.

Jakiego rodzaju przedsięwzięcia podejmowano?

    Głównym przedsiewzięciem był udział w wycieczkach ekologicznych na Pańską Górę, nad rzekę Wieprzówkę i do Wapiennika i wykonanie zadań przypisanych w harmonogramie dla danej klasy.

mapka ścieżek dydaktycznych

Mapka ścieżek edukacyjnych

1. ŚCIEŻKA I - Staw Anteckiego

       Dochodzimy Al. Kościuszki do Stankowej Studni z umieszczoną na niej tablicą upamiętniającą setną rocznicę Insurekcji Kościuszkowskiej.

Stankowa Studnia   Staw Anteckiego

                        Stankowa Studnia                        Staw Anteckiego

Tablica została ufundowana przez rodzinę Bobrowskich.
    Przechodzimy metalowym mostkiem nad Staw Anteckiego,w miejsce, gdzie znajduje się dębowe pidło i szeroka grobla. Przed laty były tutaj dwa stawy - mały będący rezerwą wody (dzisiaj bez wody i zarośnięty) oraz większy, który dostarczał wodę na koło młyńskie, i w którym hodowano ryby. Woda do stawu doprowadzana jest z pobliskiego potoku Młynówka, który dawniej był połączony ze śluzą na potoku Zagórnickim i stawami w Zagórniku.

 olsza czarna                

knieć błotna


                       olsza czarna                                                        knieć błotna

     Dookoła stawu rosną stare olsze czarne, nieliczne wierzby, jesiony wyniosłe. Sam staw porastają szuwary z pałki szerokolistnej. Na brzegu i w przybrzeżnych zaroślach rośnie knieć błotna.

Zadania do wykonania dla uczniów:

1. Ustalić strony świata, położenie na mapie, wysokość nad poziomem morza, długość i szerokość geograficzną (przy pomocy kompasu i dołączonej mapy).

2. Ustalić rodzaj podłoża (przepuszczalne, nieprzepuszczalne, glina, piasek), dokonać pomiaru głębokości stawu, zmierzyć temperaturę wody i powietrza, ustalić kierunek wiatru, stopień zachmurzenia i rodzaj chmur (patrz tablice).

3. Oznaczyć gatunki drzew, pobrać przy pomocy czerpaka próbkę mułu.

4. Odszukać i ustalić nazwy kręgowców żyjących w wodzie i na lądzie w pobliżu zbiornika.

5. Przeciąć łodygę pałki szerokolistnej, trzciny i uzasadnić ich budowę.

6. Ustalić znaczenie takich zbiorników wodnych dla człowieka i wp przyrodzie.

 


2. ŚCIEŻKA II - Podmokła łąka

        Idziemy na podmokłą łąkę, jedyną w Andrychowie tak dostępną i rozległą. Od północy, nad potokiem Młynówka graniczą z nią gęste zadrzewienia olszowo-jesionowe. Od wschodu rosną pasy zarośli olszowych. Od południa rośnie pas drzew, w skład którego wchodzą olsza czarna, czeremcha zwyczajna, wierzba i topola czarna. Na przedstawionej łące można obserwować różnice w występujących gatunkach roślin i zwierząt, szczególnie na granicy lasu i łąki- dwóch światów, w których odbywa się nieustająca walka o światło i przestrzeń życiową.

   


podmokła łąka 

Widok łąki wczesną wiosną, w kierunku południowym

Zadania do wykonania dla uczniów:

1. Określ stopień zachmurzenia i opisz rodzaj chmur.

2. Zaznacz na łące kwadrat o boku jednego m 2 i policz gatunki roślin tam występujące.

3. Opisz sposoby rozmieszczenia liści na łodygach roślin, narysuj ich rzut z góry i podaj korzyści jakie z tego czerpią.

4. Obejrzyj dokładnie wybrany kwiat i opisz jego budowę, zastanów się  w jaki sposób jest zapylany?


3. ŚCIEŻKA III - Las mieszany i panorama Beskidu Małego


Fragment ścieżki w kierunku północnym
   Kwitnące borówki czarne    wiewiórka ruda


Fragment ścieżki w kierunku północnym z borówką czarną i wiewiórką w tle
 
     Wracamy z łąki na drogę do ogródków działkowych. Z drogi w kierunku północnym widać rosnący las mieszany. Pomiędzy drzewami znajdują się pniaki ściętych drzew. Jest okazja, aby policzyć ile lat rosły. Rpbimy to licząc słoje przyrostów rocznych dobrze widoczne na ich przekroju. Ze słojów można też odczytać inne ciekawe informacje, np. jakie były lata w ciągu życia drzewa - czy sprzyjały wzrostowi, czy też nie.W tej części lasu przebywa i gniazduje wiele gatunków ptaków. swoje gniazdo ma tu rzadki u nas ptak - kruk, często mylony z pospolitymi gawronami.

Zadania do wykonania dla uczniów:

 1. Poszukaj śladów działalności człowieka. Zastanów się, jakie ma ona skutki dla roślin i zwierząt żyjących na Pańskiej Górze. Poszukaj przykładów pozytywnych i negatywnych.

2. Poszukaj zwalonego razem z korzeniami drzewa. Przyjrzyj się budowie korzeni i powiedz, jaką rolę pełnią one dla rośliny, a jaką odgrywaja dla lasu.

3. Zbierz próbki kamieni i za pomocą octu sprawdź, czy znajduje się w nich wapień.

4. Przyjrzyj się łodygom i liściom jeżyny, wyjaśnij jakie znaczenie mają kolce, którymi są pokryte. Podaj przykłady innych roślin kolczastych.

5. Weź do ręki próbki gleby z różnych miejsc lasu, określ i porównaj ich właściwości fizyczne. Jakie to ma znaczenie dla roślin i zwierząt?


 

4. ŚCIEŻKA IV -sucha łąka, panorama II

       Od ogrodzenia ogródków działkowych kierujemy się ścieżką na zachód do stojącego na środku rozwidlenia pięknego jesionu wyniosłego, na korze którego można dostrzec rosnące mszaki. Około 50 m od drogi znajdziemy resztki skoczni narciarskiej.Dalej zaczyna się młodszy las, który zasadzono ponad 35 lat temu na łące. Dobry obserwator zauważy, że niektóre brzozy maja dziwne zgrubienia, przypominające przylepione kule. Są to czeczoty spowodowane przerostami tkanki drzewnej. Drewno czeczot może służyć do wyrobu przedmiotów artystycznych.
       Po przejściu lasu bukowo - brzozowego wychodzimy na łąkę stanowiącą północną granicę Pańskiej Góry. Łąka, do niedawna użytkowana, obecnie ulega naturalnemu zalesieniu. Znajduje się tu jedyne miejsce, gdzie możemy zobaczyć granitognejsy- prekambryjskie skały metamorficzne. Są to najstarsze twory skalne w Andrychowie.


 Ścieżka w kierunku północnymŚcieżka w kierunku północnymŚcieżka w kierunku północnym

Ścieżka w kierunku północnym, prowadząca na szczyt 

czeczota    granitognejs
              czeczota                                  granitognejs
 
Najstarsza prekambryjska część Pańskiej Góry z granitognejsami i sucholubną roślinnością
Najstarsza prekambryjska część Pańskiej Góry z granitognejsami i sucholubną roślinnością

Zadania do wykonania dla uczniów:

1. Porównaj linię horyzontu z panoramy Beskidu Małego w kierunku południowym i widocznej z "suchej łąki".(str.45)

2. Zbadaj właściwości fragmentu granitognejsu. Wykonaj próbę z octem, zbadaj jej kruchość, barwę i ciężar. Zabierz próbkę dla porównania z innymi skałami.

3. Zastanów się, jak wpłynąć na ludzi niszczących miejsce występowania najstarszych prekambryjskich skał metamorficznych i rzadkich roślin.

4. Poszukaj w słowniczku termin sukcesja ekologiczna i poszukaj jej przykładu na łące.


4. ŚCIEŻKA V - las mieszany, las łęgowy, Skałka i rośliny chronione

 Schodzimy 50 m drogą z Biadasowa do Andrychowa, na skraj lasu i sadu. Tu możemy zaobserwować zmiany, jakie zachodzą w sadzie na wskutek braku pielęgnacji i stopniowe wkraczanie roślinności leśnej. Rozciąga się stąd widok na północno - zachodnią część Andrychowa. Na całym odcinku ścieżki biorą początek trzy małe cieki, które niżej łączą się. Idąc dalej na południe mijamy po lewej stronie ogrodzone zbiorniki wody pitnej, zaopatrujące w wodę cały prawobrzeżny Andrychów.
Fragment sadu z licznymi odrostami jesionu i klonu
          Fragment sadu z licznymi odrostami jesionu i klonu

Szczyt "Skałki" częściowo pozbawiony roślinności        Kokoryczka wielkokwiatowa
 Szczyt "Skałki" częściowo pozbawiony roslinności z kokoryczką wielkokwiatową

Zadania do wykonania dla uczniów:

1. Zbadaj przy pomocy  octu odłamek skalny ze "Skałki". Porównaj wynik z wcześniejszymi badaniami i wyciągnij wnioski.

2. Zerwij po jednym liściu z 5 różnych drzew, spróbuj je oznaczyć, porównaj powierzchnię i zastanów się, które drzewo może dostarczać najwięcej tlenu.

3. Poszukaj uszkodzonych przez człowieka drzew i krzewów i zastanów się, co było powodem takich zachowań. Pomyśl, jakie konsekwencje powoduje takie zachowanie w skali świata dla wszystkich żyjących ludzi.

4. Ustal przyczyny, z powodu których szczyt "Skałki" i jej południowe zbocze pozostają bez roślinności.

 

 6. ŚCIEŻKA VI - potoczek, ols - jesionowy, dęby i graby; granica lasu i sadu

Aleja prowadząca w głąb "Pańskiej Góry"

Ta aleja zawsze była ulubionym miejscem spacerów i zjazdów na sankach. Dzisiaj ruch samochodowy, asfaltowa nawierzchnia utrudniają je, a nawet czynią niebezpiecznymi.

Scieżka w kierunku północnym, prowadząca na szczyt, dawniej okrawężnikowana i pokryta żużlemScieżka w kierunku północnym, prowadząca na szczyt, dawniej okrawężnikowana i pokryta żużlem

Dąb o obwodzie 3 m                    Pnie wielu drzew pokrywają mchy i porosty

Zadania dla uczniów:

1. Zmierz obwód w pierśnicy kilku rosnących w grupie dębów. Zastanów się dlaczego są różne mimo podobnego wieku? Znajdź najgrubszy dąb. Spróbuj ocenić jego zdrowotność.

2. Obejrzyj pnie różnych drzew i ustal, czy na wszystkich rosną glony, mchy i porosty?

3. Odszukaj obumarłe drzewo i spróbuj ustalić, jakie organizmy biorą udział w jego rozkładzie. Ustal, w co się zamieni drewno po kilkunastu latach, znajdź przykłady w najbliższym otoczeniu.

4. Poszukaj starych zeszłorocznych liści, najlepiej w korycie potoczku i zobacz, co z nich pozostało.

5. Ustal, skąd się bierze woda w napotkanych bajorkach. Opisz obieg wody w przyrodzie. Jaką rolę pełni las w krążeniu wody?

PRZYKŁADOWE ZIELNIKI WYKONANE PRZEZ UCZNIÓW W RAMACH PROJEKTU "ŚCIEŻKAMI PAŃSKIEJ GÓRY".

lipa  album -zielnik

winobluszcz  grab

klon   mniszek lekarski

zielnik   jarzębina

Nasza szkoła bierze udział w różnych konkursach- poniżej przykładowa praca konkursowa "Gdybym mieszkał w lesie" (konkurs zorganizowany  przez Wydział Środowiska Urzędu Miasta w Andrychowie).

A oto wybrane prace konkursowe:

Gdybym mieszkał w lesie Gdybym mieszkał w lesie  Gdybym mieszkał w lesie

   DO ŹRÓDEŁ WIEPRZÓWKI"

 1. Pomoce i materiały:

  • aparat fotograficzny, notatniki, mapa terenu, plan,
  • przewodniki do oznaczania roślin i zwierząt, notatki, czerpak, lupy
  • termometr, miarka krawiecka,  kompas, stoper
  • fiolka z octem, papierki uniwersalne,  bezbarwne pojemniki polietylenowe,
  • pojemniki na próbki gleby i skał, taśma samoprzylepna do opisu.

      Każda klasa otrzymuje karty zadań do wykonania z podziałem na grupy, w zależności od poziomu przygotowania. Karty przygotowuja nauczyciele przyrody i dostarczają wcześniej przed wycieczką. Wypełnione karty i zebrane materiały będa podstawą do oceny pracy.

    Na wycieczkę zapraszamy rodziców, a jeżeli to możliwe również pracownika ochrony środowiska.

Zadania dla uczniów:

  1. Ustalamy swoje położenie, wyznaczamy kierunki, wysokość, rysujemy plan sytuacyjny terenu za pomocą znaków kartograficznych, badamy otoczenie potoku, brzegi, łąkę, las, rozpoznajemy najpospolitsze gatunki roślin i zwierząt,
  2. Szukamy roślin chronionych, porównujemy z roślinami z przewodnika, badamy koryto potoku, zbieramy próbki skał, badamy odczyn wody, mierzymy szybkość prądu wody, wykonujemy obliczenia,

       Wszystkie te badania prowadzimy w rywalizujących 4-5 osobowych grupach na wyznaczonych odcinkach potoku. Podsumowania wycieczek dokonujemy na najbliższych lekcjach przyrody, opisujemy zdjęcia i plany, wypisujemy ustaloną na wycieczce listę zagrożeń dla przyrody, potoku i wykonujemy wystawę, eksponujemy w gablotach opisane próbki skał, zasuszone rośliny i zdjęcia oraz przygotowujemy artykuł do gazetki szkolnej.


Gdybym mieszkał w lesie                 Gdybym mieszkał w lesie

Gdybym mieszkał w lesie  Gdybym mieszkał w lesie
Fotografie przedstawiaja uczniów w trakcie wykonywania zadań podczas wycieczek

Gdybym mieszkał w lesie   Gdybym mieszkał w lesie

Prace konkursowe "Segregacja odpadów"- konkurs gminny


Gdybym mieszkał w lesie                       Gdybym mieszkał w lesie  Gdybym mieszkał w lesie

Sprawozdania z wycieczek nad "Wieprzówkę"


Gdybym mieszkał w lesie   Gdybym mieszkał w lesie  Gdybym mieszkał w lesie  Gdybym mieszkał w lesie

 Gdybym mieszkał w lesie               Gdybym mieszkał w lesie


                         Gdybym mieszkał w lesie

WIELKI  HAPENNING "KRĄŻENIE WODY W PRZYRODZIE"


Gdybym mieszkał w lesie  Gdybym mieszkał w lesie

Gdybym mieszkał w lesie   Gdybym mieszkał w lesie

         Pomysł  nauczyciela przyrody z naszej szkoły w porozumieniu z Urzędem Miasta (w związku z ogólnopolską akcją "Sprzątanie Świata") został wcielony w życie. W akcji układania z różnokolorowych worków ze śmieciami symbolu "Obiegu wody w przyrodzie" wzięły udział szkoły podstawowe Gminy Andrychów. Uczniowie przebrani w leśne zwierzeta i rośliny bardzo barwnie komponowali się z układanym z worków wzorem.

Co czyni inicjatywę oryginalną? 

Wyjścia w związku z akcjami "Sprzątanie Świata" i "Dzień Ziemi" połączone w atrakcyjne "lekcje w plenerze" noszą znamiona atutu oryginalności i niewątpliwie nimi są.

Jak może się ona przyczynić się do rozpowszechnienia idei dbałości o tradycję szkolną i lokalną ?

 Inicjatywa ta na pewno rozwija wśród uczniów ideę dbałości o rozwój tej, jakże wychowawczej tradycji szkolnej jaką są wycieczki ekologiczne. W "oglądaniu przyrody na żywo" często uczestniczą rodzice i zaproszeni goście, dzięki czemu tradycja szkolna i lokalna zostaje podtrzymana. Dzięki wycieczkom i zaobserwowanym na nich różnym zjawiskom przyrodniczym, uczniowie mogą z powodzeniem startować w konkursach ekologiczno - przyrodniczych organizowanych przez instytucje pozaszkolne odnosząc w nich spore sukcesy.

 Jak oddziałuje na środowisko lokalne i czy przyczynia się do zwiększenia świadomości odnośnie tożsamości regionalnej?

 Dzięki projektowi ekologicznemu stworzonemu w naszej szkole, uczniowie poznają najbliższą okolicę Andrychowa, zwracając uwagę na elementy przyrody ożywionej i nieożywionej, poznają, gdzie poczatek bierze rzeka "Wieprzówka" (główna rzeka Andrychowa), jakie rośliny i zwierzęta ją zamieszkują, jak wygląda brzeg rzeki wraz z roślinami i zwierzętami, jaki wpływ ma człowiek na otaczającą przyrodę? Dzięki przyrodzie właśnie, uczniowie utożsamiają się z najbliższym środowiskiem , w którym wyrośli, aby kiedyś, w dorosłym już życiu móc wykorzystać w pełni zdobytą wiedzę i móc "służyć przyrodzie", a nie ją "zabijać".

 Jaki ma wpływ na działalność wychowawczą szkoły?

Opisywana inicjatywa ma niebagatelny wpływ na działalność wychowawczą szkoły. Uczy młodego człowieka poszanowania dóbr przyrody, zwraca jego uwagę, że to My właśnie jesteśmy jej cząstką i bez przyrody nie moglibyśmy egzystować, ani teraz, ani w przyszłości. Dzięki poznawaniu przyrody (zwierząt, roślin) uczniowie mogą przenosić wzorce zachowań na relacje międzyludzkie (np. opieka matki nad potomstwem). Wiadomym jest, że człowiek, który szanuje przyrodę, będzie również szanował drugiego człowieka.

 Jakie są miękkie i twarde efekty prowadzonych działań (efekty miękkie - niematerialne, twarde - mierzalne, trwałe np. wydanie folderu ?

Efektami miękkimi są wycieczki do lasu "Pańska Góra", do "Wapiennika"w Inwałdzie oraz nad rzekę "Wieprzówkę".Efektami trwałymi jest niewątpliwie wydana przez pana Jana Zielińskiego publikacja jego autorstwa pt."Ścieżkami Pańskiej Góry", "Do źródeł Wieprzówki" oraz oddane do druku "Bogactwo Wapiennika", a także wykonane przez uczniów sprawozdania z wycieczek wraz z zielnikami, zdjęciami i gablotami skał.

Gdybym mieszkał w lesie  Gdybym mieszkał w lesie





powrót do strony głównej>>>

Konkurs na najlepszą strone internetową - COOL SITE


certyfikat szkoły przyjaznej dziecku
Nasza szkolna witryna otrzymała w dniu
4 października 2006 r. "Certyfikat", jako "Strona przyjazna dziecku".

Zagłosuj na nas! Szukaj w Interkl@sie!
I MIEJSCE
na najlepszą witrynę miesiąca listopada 2006 r.
w konkursie Eduseeka!!!


Konkurs
"Szkoła z tradycją"


LOGO SZKOŁY

Sprawdź pogodę
w Andrychowie! 


Pogoda





      © 2005  Szkoła Podstawowa nr 4 im. Mikołaja Kopernika
ul. Włókniarzy 10A
34 - 120  Andrychów
tel./fax (033) 875 - 20 - 82,
kontakt e-mail: sp4an@interia.pl      
Webmaster kontakt e-mail: ew70@poczta.onet.pl
Wszystkie prawa zastrzeżone